Adli Bilişim

Her gün etkileşimde olduğumuz veya karşılaştığımız tüm cihazları düşünün. Bu elektronik cihazların ve sistemlerin tümü veri depolar. Adli Bilişim, soruları yanıtlamak veya bir dizi olayı yeniden yaratmak için bu verilerin araştırılması, toplanması, korunması ve kurtarılmasına odaklanan uzmanlık alanıdır.

The post Adli Bilişim appeared first on Adli Bilişim Uzmanı | Uzman Raporu.

 Adli bilişim alanında adli kopya ile ilgili uygulamalarda elektronik delillerin orijinali üzerinde tekrar adli kopya alma işlemleri yapılmakta ve sonucunda hesaplanan hash değeri ilk adli kopya alma işleminde hesaplanmış olan hash değeri ile karşılaştırılarak farklılık görüldüğünde elektronik aygıtın delil niteliği kalmadığı değerlendirilmektedir. Bunun yanında açık olan sistemlerden alınan adli kopyalarla ilgili olarak, RAM’lerden alınan adli kopyalarla ilgili olarak ve cep telefonlarından alınan adli kopyalarla ilgili olarak tekrar adli kopya alınması ve hash değerlerinin kıyaslanması gibi bir uygulama söz konusu değildir. Çünkü açık olan sistemler, RAM’ler ve cep telefonları üzerinde kayıtlı olan verilerin adli kopyaları alınırken sistem çalışmaya devam ettiği için, halen sistem tarafından zararsız ufak değişiklikler yapılmakta olduğu bilindiğinden; tekrar bir adli kopya alındığında aynı hash değeri elde edilemeyeceği bilindiğinden, böyle bir tehid yoluna başvurulmamaktadır. Bu sistemlerden alınan ve elde olan ilk adli kopyalar üzerinden tüm inceleme ve değerlendirmeler yapılmakta, orijinal elektronik delil üzerinde tekrar hash hesaplatılması gibi bir işlem yapılmadan adli kopya delil olarak olayın aydınlatılmasında kullanılmaktadır.

CD-DVD gibi optik diskler, mekanik bir yapıya sahip olan sabit diskler ve katı hal diski olarak adlandırılan SSD disklerde de çeşitli sebeplerden dolayı hash problemleri yaşanabilmekte olduğu görülmektedir. Uygulamada, delil olabilecek elektronik aygıt üzerinden adli kopya alındığı sırada hesaplanan hash değeri ile, alınan adli kopyanın kaydedildiği veri depolama birimi üzerine tam ve doğru olarak kaydedildiğinin tespiti için hesaplanan hash değerleri birbiri ile aynı ise bu aşamadan sonra ilerleyen zamanda delil bütünlüğünün korunup korunmadığının kontrolü için elektronik delilin orijinali üzerinde tekrar adli kopya alma işlemi yapılması gerekmemekte, bu kontrolün eldeki adli kopya üzerinde hash hesaplatılarak yapılması gerekmektedir. Orijinal elektronik delil üzerinde meydana gelen bozulmalar ve değişimler hukuksal açıdan delil bütünlüğünün bozulduğuna anlamına gelmemelidir. Çalışan sistemlerden, RAM’lerden ve cep telefonlarından alınan adli kopyalarda olduğu gibi; diğer elektronik deliller de sadece adli kopyaları üzerinden değerlendirilmelidirler. Elektronik delil üzerinde herhangi bir veri değişikliği olup olmadığı ise orijinal delil üzerinden tekrar adli kopya alınarak ve orijinal delilin hash değeri hesaplatılarak değil, eldeki adli kopya üzerinde tekrar hash hesaplatılarak kontrol edilmelidir. Daha önceden orijinal delilden adli kopya alınırken hesaplanan hash değeri, adli kopya üzerinden tekrar hesaplatılan hash değeri ile birbirini tutuyor ise delil bütünlüğü korunuyor anlamına gelmektedir. Bu aşamada veri bütünlüğünün kontrolü için orijinal delil üzerinde tekrar hash hesaplatılması gibi bir yol izlenmemelidir.

The post Adli Bilişim Hakkında Tez appeared first on Adli Bilişim Uzmanı | Uzman Raporu.

Her suç konusu olayda e-deliller üzerinde tespiti gereken ve tespitine çalışılan noktalar farklılık göstermektedir. Genel olarak hangi suç konusunda hangi konuların tespitinin yapılması gerektiğine dair hazırlanmış tablo aşağıdadır.

Hemen Tıkla Ara

Genel Olarak Karşılaşılan Elektronik Delil İncelemesi Gerektiren Suçlar ve Bu Suçlarla İlgili İncelemelerde Tespitine Çalışılan E-Deliller

[gview file=”https://www.adlibilisimuzmani.com/wp-content/uploads/Adli-Bilisimde-Genel-Olarak-Karşılaşılan-E-Delil-İncelemesi-Gerektiren-Suçlar-ve-Bu-Suçlarla-İlgili-İncelemelerde-Tespitine-Çalışılan-E-Deliller.pdf”]

www.AdliBilisimUzmani.com adresinden izin alınmaksızın alıntı yapılamaz. İzin alınarak yapılan alıntılar kaynak gösterilmeksizin kullanılamaz.

The post Adli Bilişim İnceleme Tablosu appeared first on Adli Bilişim Uzmanı | Uzman Raporu.

Örneğin olay yerinde bulunan bir mektup, bulunduğu haliyle taraflara paraflatılıp delil zarfına konulur, mühürlenir ve daha sonra delil niteliği kazanmış olan bu mektup inceleneceği zaman mühürlü olan delil zarfı usulüne uygun olarak açılır ve mektup içeriği yetkililerce okunarak konu ile ilgili değerlendirilebilir. Çünkü mektupta yazılı olan kelimeler/cümleler zaten okunup değerlendirilebilecek bir haldedir. Ancak yine aynı olay yerinde bulunan bir taşınabilir bellek mektup ile aynı şekilde mühürlenip yine aynı şekilde değerlendirilmesi yapılması düşünülemez. Öncelikle taşınabilir belleğin içerisindeki bilgiler gözle görülür halde bulunmadığı gibi taşınabilir belleğin içerisinde silinmiş dosyalar da olabilecektir.  Dolayısıyla e-deliller diğer delillerle birebir aynı yaklaşıma tabi tutulmamalıdır.
Hemen Tıkla Ara

The post Adli Bilişimde Delillerin Toplanması appeared first on Adli Bilişim Uzmanı | Uzman Raporu.

SOME tarafından cep telefonları, tablet bilgisayarlar gibi mobil cihazlar için olay yerinde kullanılacak karar ağacı aşağıdadır.

Hemen Tıkla Ara

[gview file=”https://www.adlibilisimuzmani.com/wp-content/uploads/Cep-telefonu-adli-inceleme-olay-yeri-karar-agaci.pdf”]

Yukarıda yazılanlar genel duruma uygun yol haritasıdır. Her olayın özel durumuna bakılarak değerlendirme yapılmalı ve özel olarak uygun işlemler yapılmalıdır.

www.AdliBilisimUzmani.com adresinden izin alınmaksızın alıntı yapılamaz. İzin alınarak yapılan alıntılar kaynak gösterilmeksizin kullanılamaz.

The post Cep telefonları, Tablet Bilgisayarlar vb Mobil Cihazlara Olay Yerinde ilk Müdahale Karar Ağacı appeared first on Adli Bilişim Uzmanı | Uzman Raporu.

Adli Bilişim Planlama

İster SOME tarafından müdahale edilecek bir olay öncesinde veya sonrasında, isterse başka bir inceleme konusuyla ilgili olsun; bir Adli Bilişim süreci başlatılacağında ilk olarak bu iş için bir yol haritası/eylem planı belirlemek gerekir.

• Verilerin kapsamını ve miktarını belirlemek

Adli Bilişim Uzmanının ilk planlaması gereken, olay konusu ile ilgili olarak tespit etmesi gerektiğini düşündüğü ve ihtiyacı olacağını düşündüğü verilerin kapsamını belirlemektir.

• E-delillerin neler olabileceğini belirlemek

Adli Bilişim Uzmanı olayı aydınlatmak için ihtiyacı olacağını düşündüğü verileri nerelerden elde edebileceğini, olay yerindeki karşılaşabileceği e-delillerin neler olabileceğini, nelerle karşılaşabileceğini belirlemeli veya tahmin etmelidir ki olay yerinde kullanılması muhtemel adli bilişim aygıtlarını yanında bulundurabilsin. Olay yerinde karşısına çıkabilecek olan kişisel bilgisayarlar ile sunucu bilgisayarlara veya akıllı telefonlara aynı adli bilişim aygıtlarıyla müdahale edilemeyeceği gibi; bir kişisel bilgisayarın adli kopyasının alınabilmesi için yanına alınması gereken boş veri depolama birimi miktarı ile bir sunucu bilgisayarın adli kopyasının alınabilmesi için yanına alınması gereken boş veri depolama birimi miktarının aynı olmayacağı aşikardır. Dolayısıyla uygun ve gerekli miktarda boş veri depolama birimi temin edilmelidir.

Hemen Tıkla Ara

• Strateji belirlemek

Olay ile ilgili yapılacak işlemler için daha sonra sorunlarla karşılaşmayacak şekilde bir strateji belirlenmesi gerekir. Hangi e-delile nasıl müdahale edileceği, veri bütünlüğünün nasıl korunacağı, dışarıdan müdahalelerin nasıl engelleneceği gibi konularda olay yerinde ve kısa sürede uygulanabilir nitelikte stratejiler belirlemek gerekmektedir.

• Delil teslim zinciri oluşturmak

Olay yerinden alınan e-deliller veya bu e-delillerin adli kopyalarının korunması gerekmektedir. Korunma iki yönde olmalıdır.
Birincisi; delillerin fiziksel olarak korunmasından ibarettir. E-deliller çevresel faktörlerden etkilenerek arızalanabilmekte ve böylelikle delil niteliklerini kaybedebilmektedirler. Örneğin içerisinde bir olayla ilgili adli kopyaların bulunduğu bir sabit disk manyetik etkilerin altında olan bir ortamdan geçirilirse sabit disk içerisindeki manyetik veri depolama birimi olan plakaların(platter) üzerinde yazılı olan verilen mıknatıslama etkisiyle mevcut halini koruyamayarak değişecek ve bu şekilde e-delil içerisindeki adli kopyaların da doğru çalışabilirliği kalmayacağından henüz incelenmeyen e-delil kaybedilmiş olacaktır. Dolayısıyla e-delillerin bütünlüğünü kaybetmeyecekleri şekilde bir ortam sağlayacak delil poşetleri/zarfları/odaları hazırlanmalıdır.
İkincisi; e-delillerin, tıpkı diğer tüm delillerde olduğu gibi, el değiştirmelerinin kayıt altına alınmasından ibarettir. Bu kayıtlar sıralı bir şekilde olmalı ve tarih saat gibi bilgileri de içermelidir. Bu şekilde delillerin üzerinde oynama yapılmasının önüne geçilmiş olunur ve herhangi bir sorun olduğunda bu sorunun hangi aşamada olduğunun tespiti yapılabilir hale gelir.

• Şeffaflık ve görünebilirlik

Tüm bu hazırlıklardan sonra yapılacak olan işlemlerin şüphe uyandırmayacak netlikte ve şeffaflıkta yapılabilmesi için tüm tedbirleri almak gerekir. Olay ile ilgili yapılacak işlemlerden sonra e-delilin değişmeyeceğinin garantisinin olduğu, işlemlerin yazmaya karşı korumalı şekilde yapıldığı anlatılmalı ve böylece işe başlanmalıdır.

The post Adli Bilişimde Tanımlama/Hazırlık Aşaması appeared first on Adli Bilişim Uzmanı | Uzman Raporu.